عنوان کامل پایان نامه :

 مطالعه عوامل مؤثر بر افزایش کارایی حسابرسی صورت های مالی از دیدگاه حسابرسان مستقل و حسابرسان دیوان محاسبات

قسمتی از متن پایان نامه :

2-2- بخش اول: مبانی نظری پژوهش

2-2-1- پیشینه مختصر حسابرسی در ایران

پیش درآمد مطالعه مفهوم کارایی حسابرسی و ارائه خدمات حسابرسی در ایران می‌تواند نظری بر تاریخچه حسابرسی در ایران باشد.

حسابرسی به مفهوم نظارت و بازرسی، در ایران و اسلام به زمانی بر می گردد که منبعی (اعم از مالی یا غیرمالی) در جایی وجود داشته باشد. هر گاه انتقال ثروت مطرح شده، نوعی نظارت و بازرسی نیز با خود به همراه داشته می باشد. خصوصاً نظارت حکومت بر اعضاء و کارکنان خود و تفتیش اعمال و رفتار والیان و مأمورین دولتی از دیرباز وجود داشته و شاید بتوان گفت سابقه آن نزدیک و همراه سابقه تشکیل جوامع اولیه و حکومت‌ها می باشد (فلسفه حسابرسی، حساس یگانه ، 1384).

اولین گام در بهره گیری از خدمات حسابرسی در ایران که در قانون تجارت 1310 که به اقتباس از قانون تجارت بلژیک تهیه و تصویب گردید، در ارتباط با شرکت‌های سهامی مقرر گردید که مجمع عمومی هر شرکت سهامی یک یا چند بازرس از بین صاحبان سهام یا خارج از آنها انتخاب کند تا به حساب‌ها و اسناد و مدارک شرکت رسیدگی کنند. پس از آن در سال 1328 لزوم بهره گیری از خدمات حسابداران خبره در امر حسابرسی مالیاتی برای اولین بار در قانون مالیات بر درآمد آن سال عنوان گردید. قانون مزبور مقرر داشت تا هر زمان انجمن محاسبین قسم خورده تشکیل گردید و در مورد حساب‌های شرکتی اظهار نظر نمود، وزارت دارائی نتیجه رسیدگی آنان را در مورد حساب یا ترازنامه شرکت‌ها بپذیرد و مبنای تشخیص مالیات قرار دهد. این حکم در قانون مالیاتی سال 1335 نیز عیناً تکرار گردید و برای اجرا، آئین‌نامه مربوط در سال 1340 تهیه و به تصویب وزیر دارائی وقت رسید. پس از آن اساسنامه انجمن محاسبین قسم خورده نیز در سال 1342 تهیه و تصویب گردید و در آن تدوین اصول حسابداری و حسابرسی و موازین حرفه‌ای و اخلاقی حسابداران عضو انجمن نیز پیش‌بینی گردید.

در سال 1345 که قانون مالیات‌های مستقیم تصویب گردید، انجمن محاسبین قسم‌خورده تکیه‌گاه قانونی خود را از دست داد و قانون فوق مقرر داشت که برای تعیین حسابداران رسمی و فراهم شدن وسایل لازم جهت بالا بردن سطح معلومات حسابداری و تهیه زمینه مساعد برای تدوین و نظارات بر اجرای موازین حرفه، کانون حسابداران رسمی تشکیل گردد. آئین‌نامه نحوه تعیین حسابداران رسمی در سال 1346 و اساسنامه آن در سال 1351 به تصویب رسید. همچنین اصلاحیه قانون تجارت مصوب 1347 نیز مقرر داشت که شرکت‌های سهامی عام موظف هستند تا گزارش حسابداران رسمی را نیز ضمیمه صورت‌های مالی سالانه خود کنند.

در سال 1350 با در نظر داشتن گسترش روزافزون شرکت‌ها و مؤسسات انتفاعی دولتی، شرکت سهامی حسابرسی که سهام آن تماماً متعلق به دولت بود به مقصود حسابرسی شرکت‌های تابعه وزارت آب و برق تشکیل گردید، اما در اقدام شرکت سهامی حسابرسی اغلب شرکت‌های دولتی را حسابرسی می‌نمود.

در نهایت در سال 1357 با پیروزی انقلاب اسلامی در بهمن‌ماه آن سال و مصادره شرکت‌های متعلق به تعدادی از سرمایه‌داران وابسته به رژیم گذشته و ملی شدن تعدادی از صنایع و واحدها، ادامه فعالیت‌های مؤسسات حسابرسی به حالت تعلیق درآمد و بالاخره در سال 1359 در لایحه قانونی اصلاح پاره‌ای از مواد قانون مالیات‌های مستقیم، مواد مربوط به حسابداران رسمی لغو و در واقع کانون حسابداران رسمی منحل گردید و صرفاً رسیدگی حسابداران مورد قبول وزارت امور اقتصادی و دارائی به دفاتر شرکت‌ها مورد قبول بود.

در همین زمان با در نظر داشتن ملی کردن و مصادره شرکت‌ها، سازمان‌ها و واحدهای بسیار، تشکیل مؤسساتی جهت حسابرسی شرکت‌ها و سایر واحدهای ملی یا مصادره شده ضروری به نظر می‌رسید، لذا مؤسسه حسابرسی سازمان صنایع ملی و سازمان برنامه، مؤسسه حسابرسی بنیاد مستضعفان و مؤسسه حسابرسی بنیاد شهید طی سال‌های 1359 الی 1362 تأسیس شدند. سپس در سال 1362 موضوع ادغام مؤسسات حسابرسی بخش عمومی مطرح و قانون تشکیل سازمان حسابرسی به تصویب رسید. با تصویب اساسنامه قانونی، سازمان حسابرسی در سال 1366 با ادغام مؤسسات حسابرسی موجود در بخش دولتی تشکیل گردید. فعالیت سازمان حسابرسی به عنوان تنها مرجع حسابرسی در ایران بیش از یک دهه بدون هیچ‌گویه تغییری ادامه داشت. تا مجدداً بحث مربوط به بهره گیری از خدمات حرفه‌ای و حسابرسی حسابداران رسمی مطرح گردید.

مجلس شورای اسلامی در سال 1372 قانونی را به تصویب رساند که نحوه بهره گیری از خدمات تخصصی و حرفه‌ای حسابداران رسمی را برای حسابرسی و بازرس قانونی شرکت‌های سهامی و بعضی دیگر از مؤسسات انتفاعی اظهار می کند. به موجب این قانون، مقرر می باشد آئین‌نامه‌های مربوط به چگونگی بهره گیری از خدمات و گزارش‌ها، تعیین صلاحیت و چگونگی انتخاب و اساسنامه جامعه حسابداران رسمی ایران به تصویب هیئت وزیران برسد و جامعه حسابداران رسمی ایران تشکیل گردد.

در سال 1375 با تصویب هیئت عامل سازمان حسابرسی کمیته‌ای به نام کمیته تدوین رهنمودهای حسابرسی تشکیل گردید. این کمیته بر مبنای استانداردهای بین‌المللی حسابرسی، رهنمودهای حسابرسی را در قالب نشریه شماره 114 سازمان حسابرسی، تحت عنوان رهنمودهای حسابرسی و به عنوان پیش‌نویس استانداردهای حسابرسی، برای نظرخواهی منتشر نمود. کمیته فنی با در نظر داشتن نظرات دریافت شده و شرایط موجود در کشور، مجموعه رهنمودهای حسابرسی را پس از تجدید نظر، به عنوان استانداردهای حسابرسی، نهایی و ارائه نمود. مجموعه استانداردهای حسابرسی پس از تأیید هیئت عامل سازمان حسابرسی و بر اساس مصوبه مورخ 9/12/1377 مجمع عمومی سازمان حسابرسی، برای حسابرسی صورت‌های مالی که آغاز دوره مالی آنها از 1/1/1381 به بعد می باشد، لازم‌الاجرا شده می باشد (آقایی و جهان‌آرا ، 1381).

با در نظر داشتن تاریخچه ذکر گردیده در بالا می‌توان گفت که تا سال 1379 که اساسنامه جامعه حسابداران رسمی ایران به تصویب رسید ارائه خدمات حسابرسی تقریباً به صورت دولتی و یا انحصاری بود، لذا هیچ‌گویه رقابتی در بین مؤسسات یا نهادها و سازمان‌های ارائه کننده خدمات حسابرسی وجود نداشت. اما از سال 1379 که اساسنامه جامعه حسابداران رسمی ایران تصویب گردید و فعالیت مؤسسات حسابرسی عضو جامعه شروع گردید، فصل جدیدی در ارائه خدمات حسابرسی در ایران باز گردید. در این زمان بود که شاید برای اولین بار بحث رقابت در حرفه حسابرسی در ایران مطرح گردید، بحثی که تا آن وقت شاید اصلاً در بازار خدمات حسابرسی ایران وجود نداشت. می‌توان گفت که یکی از اصلی‌ترین دلایلی که تا به حال تحقیقات چندانی نیز در ارتباط با امکان افزایش ویژگی‌های رقابتی ارائه خدمات حسابرسی در ایران انجام نشده می باشد نیز همین باشد که صرفاً در چند سال اخیر این موضوع در ایران مصداق پیدا کرده می باشد. پس به دلیل عدم مطالعه کافی این حوزه از حسابرسی لزوم تحقیقات بیشتر در زمینه کارایی حسابرسی در ایران احساس می گردد.

سوالات یا اهداف پایان نامه :

اهداف پژوهش:

1) مطالعه تأثیر شناخت حسابرسان از محیط کار و فعالیت واحد مورد رسیدگی بر کارایی حسابرسی

2) مطالعه تأثیر شناخت و اندازه اتکای حسابرسان بر سیستم کنترل داخلی واحد مورد رسیدگی بر کارایی حسابرسی

3) مطالعه اثر بهره گیری از خدمات حسابرس داخلی و خدمات کارشناسی بر کارایی حسابرسی

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

4) مطالعه تأثیر اعمال محدودیت زمانی و کاهش هزینه اجرای حسابرسی بر کارایی حسابرسی

5) مطالعه تأثیر کنترل کیفیت حسابرسی اطلاعات مالی تاریخی بر کارایی حسابرسی

پایان نامه - تز - رشته حسابداری